Đó cũng là hành trình mà Nutifood chọn lựa trong kỷ nguyên mới của đất nước: Từ bán sản phẩm đến cung cấp những giải pháp dinh dưỡng, góp phần nâng cao thể chất và chất lượng cuộc sống người dân. Cuộc trò chuyện "thường niên" của chúng tôi nhân ngày Doanh nhân Việt Nam năm nay khiến tôi nhận ra một điều, các doanh nhân Việt đang nhìn xa hơn mục tiêu của chính doanh nghiệp mình để thấy một không gian phát triển mới, một năng lực quốc gia mới và một thế hệ người Việt khỏe mạnh hơn.

Thời gian gần đây, tôi thấy Nutifood triển khai khá nhiều chương trình chuyên sâu về nghiên cứu lâm sàng như hợp tác với Bệnh viện 175, ra mắt Hội đồng Y khoa Dinh dưỡng, nhận bằng sáng chế của Mỹ… Điều gì dẫn đến sự thay đổi này?

Việt Nam đã bước vào kỷ nguyên mới với mục tiêu lớn nhất là trở thành đất nước giàu có và thịnh vượng, thu nhập và đời sống của người dân được nâng cao. Đất nước thay đổi thì các công ty muốn tồn tại và phát triển cũng buộc phải thay đổi.

Thực tế lịch sử thế giới cho thấy, có những quốc gia đã phát triển rất nhanh trong một giai đoạn nhưng sau đó để trượt mất vận hội và rơi vào bẫy thu nhập trung bình. Một doanh nghiệp cũng tương tự, có những công ty sở hữu mọi yếu tố để bứt lên nhưng thiếu tầm nhìn, thiếu chiến lược và vuột mất cơ hội.

Ngành dinh dưỡng cũng thế thôi, khoảng 10 năm trở về đây, kinh tế phát triển, thu nhập người dân tăng lên, người giàu nhiều hơn thì nhu cầu cũng cao hơn. Nếu ngày trước sữa bò cũng uống thì nay phải sữa tươi, thậm chí phải là sữa tươi chuẩn cao. Ngày trước ăn uống để no thì bây giờ ăn uống để khỏe mạnh. Bởi sức khỏe, bệnh tật, sống thọ, sống vui… đều đến từ đó. Chúng ta đang bước sang giai đoạn mà sức khỏe trở thành vốn quý nhất của con người nên dinh dưỡng hết sức quan trọng.

Vì thế, mỗi lứa tuổi, mỗi thể trạng, mỗi giai đoạn của đời người, thậm chí mỗi giới tính… đều cần một công thức dinh dưỡng phù hợp. Nutifood bước vào kỷ nguyên mới trong tâm thế đó, và "những thay đổi" cũng xuất phát từ bối cảnh đó.

Nhưng nghiên cứu chuyên sâu thì mất thời gian và tốn kém trong khi thị trường dinh dưỡng là cuộc cạnh tranh khốc liệt về tốc độ ra sản phẩm, Nutifood làm thế nào để cân bằng 2 yếu tố này?

Đúng là nghiên cứu chuyên sâu rất tốn kém, cả thời gian, tiền bạc và công sức. Kết quả thì 3 - 4 năm là tối thiểu, có những cái phải nghiên cứu trước 5 - 7 năm thậm chí chục năm mới tạo ra nền tảng phát triển mới. Trong khi chọn cách dễ dàng hơn thì cứ 2 - 3 tháng có thể ra một sản phẩm mới, dòng tiền quay nhanh, kiếm lời cũng nhanh hơn.

Đó luôn là thách thức không nhỏ đối với bản thân tôi cũng như trong chính nội bộ công ty. Mỗi ngày chúng tôi vẫn phải trả lương cho hàng ngàn nhân sự, áp lực doanh số hôm nay để nuôi ngày mai là rất lớn. Nhiều doanh nghiệp cũng vì thế đã chọn cách "mì ăn liền", ra sản phẩm liên tục, thị trường trend gì thì mình tung cái đó. Nhưng cái gì dễ làm thì cũng dễ mất đi và chắc chắn không tạo ra sự khác biệt.

Với Nutifood, nghiên cứu khoa học, phát triển dòng dinh dưỡng công thức đặc biệt, đặc thù đã làm nên thương hiệu của chúng tôi. Vì thế trong chiến lược phát triển của công ty trước đây, hiện tại và sau này, đây sẽ luôn là trụ cột đầu tiên, quan trọng, không thay đổi.

Nghĩa là Nutifood chấp nhận đánh đổi mục tiêu tăng trưởng ngắn hạn cho chiến lược phát triển dài hơi?

Nutifood hiện nay có 4 trụ cột sản phẩm tương hỗ nhau chứ không phải "hy sinh" cái này mới làm được cái kia. Trụ cột đầu tiên như tôi vừa nói, đó là dòng dinh dưỡng công thức đặc biệt, đặc thù dựa trên kết quả nghiên cứu khoa học.

Trụ cột thứ 2 là dòng dinh dưỡng hằng ngày như sữa chua, sữa chua uống, sữa hạt… Chúng tôi đã tham gia thị trường này và kết quả rất tốt.

Trụ cột thứ 3 là dinh dưỡng cho niềm vui. Nếu dòng dinh dưỡng công thức uống để khỏe hơn thì dòng sản phẩm này phục vụ vị giác và xúc cảm của người thưởng thức. Em có công nhận với tôi rằng, xã hội càng phát triển, thu nhập càng cao thì sau một ngày làm việc hay trong những buổi sum họp, gặp gỡ, tiệc tùng… người ta sẽ có nhu cầu thưởng thức những sản phẩm mang lại cảm giác ngon, chill đúng không? Khi tham gia ngành kem, chúng tôi hướng tới điều này nên đã phát triển thêm các dòng nước uống cho tuổi teen như trà sữa, sữa hạt cà phê, matcha … trên nền tảng sữa tươi, nguyên liệu sạch và lành mạnh.

Trụ cột thứ 4 là dinh dưỡng và giải pháp sức khỏe cho người lớn tuổi, chiếm số lượng ngày càng đông trong xã hội. Chúng tôi đang nghiên cứu phát triển dòng sản phẩm giúp người lớn tuổi có thêm những năm tháng sống khỏe mạnh, minh mẫn. Đây là mục tiêu lớn của Nutifood trong giai đoạn tới.

Khai thác nền kinh tế bạc cũng là một trong những chiến lược quốc gia trong giai đoạn tới. Ở góc độ dinh dưỡng như anh nói, đây là mục tiêu lớn của Nutifood, "mục tiêu lớn" có thể hiểu doanh số, thị phần hay là gì?

Mục tiêu lớn nhất của chúng tôi là ứng dụng những dược liệu, thảo mộc quý của Việt Nam vào các sản phẩm sữa của Nutifood, không chỉ phục vụ người Việt mà còn tiến tới thuyết phục cả người phương Tây.

Em thấy đấy, chỉ với một củ sâm thôi, Hàn Quốc đã ứng dụng vào rất nhiều lĩnh vực, từ thực phẩm, làm đẹp, chữa bệnh, thương mại, du lịch… cho tới các sản phẩm ăn uống hằng ngày, mang lại nhiều tỉ đô la cho nền kinh tế. Giờ nói đến sâm là nói đến Hàn Quốc và ngược lại, nói đến Hàn Quốc người ta nghĩ đến sâm.

Trung Quốc cũng đang làm rất tốt việc này. Nhiều hóa mỹ phẩm từ thảo mộc của Trung Quốc đang được bán với giá cao nhờ những câu chuyện "thần thánh". Tất nhiên, nó dựa trên kết quả nghiên cứu khoa học do doanh nghiệp kết hợp với các nhà nghiên cứu, dưới sự hỗ trợ của Chính phủ để chứng minh các chất trong các loại thảo mộc đó hữu ích cho sức khỏe hay việc làm đẹp của con người. Sau đó, các công ty tạo ra câu chuyện và đưa ra thị trường…

Việt Nam sở hữu một kho tàng thảo mộc, dược liệu quý và loài người được quyền biết trong tự nhiên có những thứ rất tốt cho sức khỏe. Các công ty dinh dưỡng, đặc biệt là công ty có vị thế quốc gia mà không ứng dụng được những tinh hoa, quốc phẩm đó vào những sản phẩm phục vụ sức khỏe, đầu tiên là cho chính người Việt rồi tiến tới chinh phục của khách hàng phương Tây thì rất đáng tiếc. Tôi cho rằng, các công ty dinh dưỡng trong thời đại mới phải nghiên cứu và ứng dụng các dược liệu, thảo mộc quý vào sản phẩm của mình. Đó là lý do Nutifood đặt tâm huyết khi tham gia vào lĩnh vực này. Chúng tôi không muốn mấy chục năm sau nhìn lại cảm thấy nuối tiếc vì chưa làm tròn trách nhiệm của mình.

Theo anh vì sao chúng ta chưa khai thác tốt những tài nguyên quý giá này? Chúng ta không nhìn thấy, thiếu vốn, thiếu công nghệ hay thiếu gì?

Thực ra cũng có nhiều doanh nghiệp "nhảy vào" nhưng loằng ngoằng thế nào lại thành bán dược liệu thô. Chúng ta hay rơi vào tình trạng đó, rất đáng tiếc. Tôi ví dụ nghệ của Việt Nam rất tốt, một số doanh nghiệp nước ngoài nhập khẩu nghệ của chúng ta rồi chiết xuất thành nhiều sản phẩm, bán đi khắp thế giới, thậm chí còn xuất ngược lại thị trường nội địa. Mỗi năm người Việt vẫn bỏ mấy trăm tỉ đồng để mua nghệ nano về sử dụng đấy thôi.

Các loại thảo mộc, dược liệu quý cũng vậy, chúng phải được nghiên cứu, chiết xuất, thì mới biết chất này kết hợp với chất kia có thể tác dụng sẽ tăng gấp trăm lần, thậm chí trở thành thần dược. Chứ cứ cắt ra, đóng gói mang bán thì giá trị rất thấp, thậm chí nhiều người không dám uống và tất nhiên sẽ chẳng ai biết đó là dược liệu của Việt Nam. Nhưng nếu em chứng minh bằng khoa học, rằng cái chất đó làm trí não người lớn tuổi minh mẫn hơn, sức khỏe tốt hơn thì cả thế giới sẽ mua, đúng không?

Nghiên cứu chuyên sâu, chỉ cần một sản phẩm như vậy cũng tạo ra giá trị rất lớn. Đó là cách biến các loại cỏ cây, hoa lá, dược liệu, thảo mộc… thành kim cương đen, mang lại ngoại tệ cho đất nước. Đóng góp tốt nhất của mỗi doanh nghiệp là phải dựa trên thế mạnh của mình. Tôi nghĩ nhiều doanh nghiệp cũng nhìn thấy điều này và rất muốn làm. Nhưng cách để tối ưu giá trị của dược liệu, thảo mộc quý thì vẫn là một bài toán lớn, trong đó không thể thiếu sự đồng hành, hỗ trợ của Nhà nước, như cách mà nhiều nước đã thực hiện thành công.

Với tầm nhìn đó, trong 10 năm tới, Nutifood muốn được thị trường nhìn nhận là một công ty sữa hay một công ty khoa học dinh dưỡng?

Nutifood định vị là một công ty dinh dưỡng mang đến giải pháp toàn diện cho mọi lứa tuổi, mọi thể trạng và mọi nhu cầu. Từ người bệnh có nhu cầu dinh dưỡng đặc trị, đến người khỏe mạnh cần các sản phẩm hằng ngày; từ người tập gym cần dinh dưỡng chuyên biệt cho đến người làm việc khuya cần sự tỉnh táo…

Khác biệt cốt lõi của Nutifood là mọi sản phẩm đều dựa trên kết quả nghiên cứu khoa học để chứng minh hiệu quả thực sự cho sức khỏe người Việt. Xa hơn nữa, chúng tôi muốn chinh phục người tiêu dùng phương Tây bằng các giải pháp dinh dưỡng ứng dụng dược liệu, thảo mộc phương Đông.

Những điều anh nói làm tôi nhớ đến Nhật Bản, nước này từng có một giai đoạn coi cải thiện thể trạng và tầm vóc người dân là một phần của chiến lược phát triển quốc gia. Việt Nam hôm nay cũng đang đứng trước mục tiêu tăng trưởng cao và bài toán nâng tầm chất lượng nguồn nhân lực. Đặt trong bối cảnh đó, anh có cho rằng dinh dưỡng không chỉ là câu chuyện của một ngành hàng, mà cần được nhìn nhận là một phần của chiến lược nâng cao thể chất người Việt?

Chắc chắn rồi, dinh dưỡng là yếu tố rất quan trọng, bên cạnh thể thao, y tế, giáo dục… những trụ cột chính liên quan trực tiếp để thể trạng con người. Bởi ăn đúng, uống đúng sẽ giúp con người có sức khỏe, có nhiều thời gian để làm việc có ích cho gia đình, xã hội và cho đất nước. Năng suất lao động cũng từ đó mà ra. Tôi nghĩ, đó là chỉ số để đo lường các công ty dinh dưỡng đã làm tốt hay chưa.

Nhưng các công ty dinh dưỡng không chỉ đóng góp ở việc tạo ra các sản phẩm tốt mà còn có thể đóng góp ở góc độ truyền thông. Em biết đấy, trẻ em xem quảng cáo cái gì sẽ ăn cái đó nên các thông điệp quảng cáo phải khuyến khích các hành vi đúng. Các công ty dinh dưỡng cần nghiên cứu cách chuyển tải làm sao để thế hệ trẻ nghe và làm theo. Ví dụ như tạo ra những câu chuyện khuyến khích sự hào hứng trong việc vận động và uống sữa. Một thế hệ mạnh khỏe về thể chất thì cũng sẽ khỏe mạnh về tinh thần, và đó chính là đóng góp thiết thực nhất vào "hạ tầng sức khỏe" quốc gia.

Tất nhiên để cải thiện thể trạng, vóc dáng, sức khỏe có rất nhiều việc phải làm và phải được thực hiện đồng bộ từ gia đình, nhà trường cho đến xã hội. Nhưng như tôi vừa nói, dinh dưỡng là yếu tố hết sức quan trọng.

Việt Nam đặt mục tiêu trở thành nước có thu nhập trung bình khá vào năm 2030, thu nhập cao vào 2045. Thu nhập cao lên thì người ta uống sữa nhiều hơn, quan tâm đến dinh dưỡng nhiều hơn, anh đánh giá thế nào về cơ hội của các công ty dinh dưỡng trong thời gian tới?

Đúng thế, đất nước càng phát triển, người dân càng giàu có thì càng quan tâm đến sức khỏe nhiều hơn nên sữa hay dinh dưỡng đương nhiên là ngành có tiềm năng. Nhưng đó cũng là chính thách thức.

Với hơn 100 triệu dân, Việt Nam là thị trường mà hàng loạt công ty toàn cầu đang nhòm ngó, trong đó Trung Quốc là một đối thủ lớn. Họ có tiềm lực, có công nghệ, có sự đổi mới, đi trước chúng ta một bước, rất quyết liệt và rất nhanh. Chất lượng hàng hóa của họ cũng rất tốt, cái họ chưa tốt theo tôi là hình ảnh thương hiệu trong quá khứ. Nhưng họ đang cải thiện rất mạnh và tôi tin cách người ta nhìn hàng hóa Trung Quốc cũng sẽ thay đổi, thậm chí nhanh hơn chúng ta nghĩ. Thế hệ trẻ không bị ám ảnh bởi quá khứ, họ nhìn vào thực tế, vào hiện tại. Nên em hỏi ngành này "ngon" không thì câu trả lời là ngon, rất ngon nhưng thách thức cũng khác xa hiện tại. Mình sẽ có những đối thủ rất lớn, rất thông minh, rất nhanh. Vì thế, nó trở lại vấn đề chúng ta đã nói khi bắt đầu câu chuyện, kỷ nguyên mới không có chỗ cho kiểu làm ăn chớp cơ hội mà phải có chiến lược và tầm nhìn.

Bên cạnh tầm nhìn và chiến lược, theo anh còn yếu tố nào để doanh nghiệp Việt giữ vững thế trận và vươn xa?

Tôi cho rằng ở quy mô quốc gia hay một doanh nghiệp, sự đoàn kết và đồng lòng nhìn về một hướng là yếu tố quan trọng.

Một chiến lược chỉ đạt 7 - 8 điểm nhưng nếu có sự đồng thuận cao, toàn đội ngũ cùng vì lợi ích chung thì hoàn toàn có thể tạo ra kết quả 10 điểm. Ngược lại, một chiến lược hoàn hảo 10 điểm nhưng bị chia rẽ, mỗi người một ý thì kết quả thu về có khi chỉ 7 - 8, thậm chí thấp hơn. Một chiến lược đúng, một tầm nhìn dài và không thể thiếu sự đồng lòng hướng tới mục tiêu chung của cả đội ngũ để đi tới thành công.