TP.HCM tầm nhìn 100 năm: Hướng tới siêu đô thị toàn cầu

TP.HCM mang sứ mệnh tiên phong

Theo Đề cương, đến năm 2050 dự kiến quy mô dân số của TP.HCM vào khoảng 20 - 22 triệu người, tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) bình quân đạt tối thiểu 10%/năm trong giai đoạn 2025 - 2050. Quy mô GRDP dự kiến đến năm 2050 của TP.HCM đạt khoảng 1.200 tỉ USD. Quy mô đất đai phát triển đô thị dự kiến đến năm 2050 đạt khoảng 290.000 - 320.000 ha đất xây dựng đô thị. Các chỉ số nêu trên sẽ được nghiên cứu, xác định cụ thể trong quá trình lập quy hoạch.

TP.HCM cũng đặt mục tiêu quy hoạch xác định đến năm 2050 sẽ trở thành đô thị nằm trong nhóm 100 thành phố có chất lượng sống tốt nhất thế giới, mang bản sắc đặc trưng. Trở thành một trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, dịch vụ, logistics, du lịch, giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Là đầu mối giao thương quốc tế, cửa ngõ kết nối ra biển của vùng và quốc gia. Giữ vai trò động lực tăng trưởng và đầu tàu phát triển của cả nước, là trung tâm lan tỏa phát triển qua các hành lang kinh tế Bắc - Nam và Đông - Tây. TP.HCM sẽ phát triển theo mô hình siêu đô thị đa trung tâm, hạ tầng đồng bộ và hiện đại, quản trị thông minh và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu. Người dân có thu nhập và chất lượng sống cao, thuộc nhóm dẫn đầu khu vực Đông Nam Á, được thụ hưởng môi trường sống an toàn, nhân văn và giàu bản sắc.

Về tầm nhìn 100 năm, TP.HCM sẽ là siêu đô thị bền vững, sáng tạo và đáng sống hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương, phát triển hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường, công bằng xã hội và gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa.

ẢNH: NGỌC DƯƠNG

Đại biểu Quốc hội, PGS-TS Trần Hoàng Ngân nhận xét: Đây không chỉ là mục tiêu mang tính kỳ vọng của TP.HCM mà là nhiệm vụ, trọng trách Bộ Chính trị đã giao và thành phố bằng mọi giá phải thực hiện được. Bởi Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị đã nêu rõ quan điểm chỉ đạo mang tính chiến lược: Phát triển TP.HCM không phải là nhiệm vụ riêng của địa phương, mà là trách nhiệm chính trị của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị. Tinh thần chủ đạo là TP.HCM vì cả nước và cả nước vì TP.HCM. Trong kỷ nguyên mới của đất nước, TP.HCM mang sứ mệnh tiên phong và T.Ư đã giao cho thành phố nhiều trọng trách mới. TP.HCM phải là cực tăng trưởng đi đầu, là hình mẫu và biểu tượng cho sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới. TP.HCM phải tiếp tục giữ vững vị trí đầu tàu kinh tế, tạo ra sức bật và lực kéo quan trọng cho cả nước.

"Suốt hơn 40 năm qua, từ Nghị quyết 01 (năm 1982), Nghị quyết 20 (năm 2002), Nghị quyết 16 (năm 2012), Nghị quyết 31 (năm 2022) cho đến Nghị quyết 09 mới nhất này, T.Ư luôn dành cho TP.HCM những trọng trách cao quý nhưng cũng đầy áp lực. Sứ mệnh lần này đặt ra cho thành phố trách nhiệm phải huy động mọi nguồn lực để phát triển xứng tầm với thành phố mang tên Bác, đặt mục tiêu cạnh tranh sòng phẳng với các đô thị quốc tế theo từng cột mốc: đến năm 2030 đứng trong nhóm đầu khu vực Đông Nam Á, đến năm 2045 ngang tầm các đô thị lớn tại châu Á và từ năm 2075 trở đi đạt tầm vóc của các siêu đô thị hàng đầu thế giới", ông Trần Hoàng Ngân chỉ rõ.

Cũng theo chuyên gia này, trong suốt nhiều thập niên mang trọng trách đầu tàu kinh tế của cả nước, T.Ư luôn thẳng thắn chỉ ra rằng TP.HCM vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Nguyên nhân lớn nhất nằm ở 2 nút thắt: thể chế và hạ tầng giao thông kết nối. Vì thế, để thành phố hoàn thành sứ mệnh "máy kéo" cho nền kinh tế trong vận hội mới, T.Ư đã và đang trao cho TP.HCM những thể chế mang tính đột phá, cơ chế đặc thù thông qua các nghị quyết như Nghị quyết 98, Nghị quyết 260 và Nghị quyết 188. Cùng với đó, việc phân cấp, phân quyền triệt để giúp thành phố chủ động hơn, giảm thiểu quy trình "chạy tới chạy lui" xin ý kiến các bộ ngành. Đây chính là bệ phóng để TP.HCM hiện thực hóa các mục tiêu chính trị đề ra.

Ở chiều ngược lại, xác định rõ "TP.HCM vì cả nước" nên thời gian qua, thành phố đã chủ động "giãn" dần phần phụ thuộc vào ngân sách T.Ư, thay vào đó, vận dụng các cơ chế đặc thù để thu hút mạnh mẽ các nguồn vốn xã hội đầu tư vào hạ tầng. Rất nhiều dự án hạ tầng trọng điểm lớn vừa qua đã "chạy" rất nhanh, thậm chí lập kỷ lục về tiến độ.

"Chỉ trong 2 - 3 năm tới, hệ thống giao thông kết nối liên vùng sẽ có bước chuyển biến lớn khi đường Vành đai 3 cùng các tuyến cao tốc về đích. Tiếp theo giai đoạn 5 năm là Vành đai 4 và hệ thống đường sắt đô thị 200 km kỳ vọng được hoàn thiện. Từng bước, chúng ta sẽ thấy TP.HCM thật sự thay đổi mạnh mẽ, mang tới niềm tin rằng mục tiêu trăm năm chắc chắn sẽ được hiện thực hóa", PGS-TS Trần Hoàng Ngân kỳ vọng.

Cần xác định lại "vùng TP.HCM" mở rộng

Để "Đề cương Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm" đi vào thực chất, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, cho rằng thành phố cần cập nhật tầm nhìn, mục tiêu và chỉ tiêu phát triển bằng các số liệu, định hướng trong Nghị quyết 09. Như giai đoạn 2026 - 2030 tăng trưởng GRDP tối thiểu 10%/năm. Đến năm 2030, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 14.000 USD. Kinh tế số chiếm khoảng 40% GRDP. Hoàn thành khoảng 200 km đường sắt đô thị. Chỉ số phát triển con người (HDI) đạt khoảng 0,9. Cơ bản giải quyết tình trạng úng ngập, ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông và không ma túy.

Đến giai đoạn 2031 - 2035 tăng trưởng GRDP tối thiểu 10%/năm. Đến năm 2035, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 25.000 USD. Kinh tế số chiếm khoảng 60% GRDP. Tiếp tục duy trì chỉ số HDI tối thiểu đạt 0,9. Giai đoạn 2036 - 2045 tăng trưởng GRDP tối thiểu 10%/năm. Đến năm 2045, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 75.000 USD. Tiếp tục duy trì chỉ số HDI tối thiểu đạt 0,9. Hoàn thành kết nối hệ thống đường sắt đô thị và đạt mức phát thải ròng bằng 0. Giai đoạn 2046 - 2075 tăng trưởng GRDP tối thiểu 6%/năm. Đến năm 2075, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 100.000 USD. Các chỉ số bảo đảm công bằng xã hội, bảo vệ môi trường và phát triển con người đạt trên 0,9.

Cùng với đó, thành phố cần xác định lại "vùng TP.HCM" mở rộng là các địa phương liền kề gồm TP.Đồng Nai, các tỉnh Tây Ninh, Đồng Tháp, Lâm Đồng. Song song, tái cấu trúc không gian, bổ sung các trục cao tốc kết nối vào hành lang Đông - Tây. Hình thành và phát triển các hành lang kinh tế, các vành đai kinh tế ven biển. Kết nối hiệu quả các cảng biển, cảng hàng không, cửa khẩu quốc tế, đầu mối giao thương lớn, các trung tâm kinh tế, cực tăng trưởng và phát triển các vành đai công nghiệp - đô thị - dịch vụ tại các vùng động lực.

"Việc này phù hợp với thực tế sau khi sáp nhập địa phương. Khi kết cấu hành chính thay đổi, việc vẽ lại bản đồ liên kết vùng giúp hình thành không gian phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh quốc phòng, tránh việc phân chia không gian quá đơn giản, giúp tối ưu hóa lợi thế so sánh của từng khu vực cũ sau khi hợp nhất", ông Lê Hoàng Châu phân tích.